|
|
|
         
|
Hawaï
Eilanden |
 |
| Geschiedenis |
| Hawaï vormt het noordelijkste punt van de
Polynesische driehoek, die zich zuidwaarts uitstrekt naar Nieuw Zeeland en
het Paaseiland. De oorspronkelijke bewoners |
|
De Polynesiërs komen van oorsprong uit Zuidoost-Azië en legden met
hun enorme kano's grote afstanden af over de Stille Oceaan. De
Polynesiërs bereikten eerst Fiji (rond 1500 v.C.). Van hieruit zeilden de
Polynesiërs naar een groot aantal eilanden in de Pacific, waaronder
Tonga, de Cook-eilanden, Frans-Polynesië, Samoa, het Paaseiland,
Nieuw-Zeeland en uiteindelijk rond 600 n.C. ook Hawaï.
Alhoewel de Polynesiërs zeer behendig waren in het navigeren m.b.v.
sterrenbeelden, waren de eerste bewoners van Hawaï waarschijnlijk vissers
of krijgers die per ongeluk naar het noorden waren afgedwaald. Er bestond
eeuwenlang een Polynesische legende over het hemelse rijk in het noorden.
Pas rond 600 n.C. volgde door overbevolking een echte migratiegolf naar
Hawaï, vanuit de Marquesas eilanden in oostelijk Frans-Polynesië. Op
deze lange reizen werden zeil-catamarans gebruikt, met een lengte van meer
dan 25 meter, die wel dertig mensen kon herbergen. Op kortere reizen
herbergden dergelijke catamarans wel meer dan honderd mensen. Op de
catamarans werden ondermeer dieren, zaden en gereedschappen meegenomen.
Doordat in Hawaï genoeg ruimte was voor de nieuwkomers, hadden de
bewoners weinig reden tot strijd en verloren deze geleidelijk aan hun
wrede en kannibalistische gewoonten. De migratie vanaf de Marquesas naar
Hawaii zette zich gedurende 500 jaar voort. Plotseling rond 1100 n.C.
veranderde dit, door de komst van oorlogszuchtige Tahitianen. Deze
Tahitianen veroverden grote delen van Hawaï en indoctrineerden de
bewoners.
Gedurende ruim 100 jaar was er frequent verkeer tussen Tahiti en
Hawaï
en geleidelijk aan domineerden de Tahitiaanse gewoonten, legendes, geloof,
bestuur en taal het leven in Hawaï. Zonder aanwijsbare reden stopte de
migratie naar Hawaï plotseling rond 1200 n.C. Daarna bleef Hawaï voor
500 jaar een geïsoleerde en vergeten uithoek van Polynesië.
Captain James Cook
|
|
Op de derde ontdekkingsreis van de Engelsman James Cook werd gezocht
naar een vermoede noordoost doorgang om het Amerikaanse continent. In 1776
voerden onder zijn leiding de schepen HMS Resolution en HMS Discovery uit
Engeland om Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland naar de eilanden in de Pacific. Op 18 januari 1778 zag de bemanning het eiland Kauai, waar zij
twee dagen later aan land gingen. Na een verblijf van enkele weken voeren
de schepen verder noordwaarts. Bijna een jaar later bij het invallen van
de winter in Alaska keerden de schepen terug naar Hawaï, waarbij nu ook
de eilanden Maui en de Big Island Hawaï werden ontdekt. James Cook noemde
de eilandengroep de Sandwich Islands. De eilanders dachten dat captain Cook de machtige god Lono was, die
zoals verwacht naar de aarde zou terugkeren. De Hawaiianen waren
gefascineerd door de schepen en hun blanke bemanning. Cook en z'n
bemanning werden met groot respect behandeld en kregen alle proviandering
die zij nodig hadden. Gedurende het verblijf van een maand in Kona stierf
één van de bemanningsleden, waarna de eilandbewoners begrepen dat Cook
toch niet de machtige god Lono kon zijn. De relatie tussen Cook en de
Hawaiianen begon geleidelijk aan te verslechteren, en besloten werd dat de
tijd was gekomen om weer te vertrekken. Na nog geen week op zee kwamen de
schepen echter in zeer slecht weer terecht, waarbij de voormast van de HMS
Resolution brak. Bij terugkeer naar de eilanden waren de bewoners dit keer
veel minder vriendelijk. Bij onenigheid enkele dagen later werd captain Cook op het strand bij Kealekekua gedood. De bemanning slaagde erin om weg
te varen en zette de zoektocht naar de noordoost passage voort. |
| |
| Van koninkrijk tot deelstaat |
|
In de tijd van captain Cook's bezoek aan Hawaï was er op de eilanden
al enige tijd een wrede machtstrijd gaande tussen de drie Hawaiiaanse
koninkrijken. De strijd ruïneerde het land. De behendig optredende chief
Kamehameha kwam uiteindelijk naar voren als heerser over heel Hawaii, en
vestigde een nieuwe dynastie. Kamehameha werd gesteund door zijn oom
-koning Kalaniopuu van de Big Island Hawaii. Vanaf 1780 werd Hawaii
regelmatig bezocht door Amerikaanse handelaren, onderweg van Californië
naar China. Er ontstond een driehoekshandel, met vervoer van sandalwood
uit Hawaii naar China, porselein en zijde uit China naar Californië en
westerse goederen uit Californië naar Hawaï. Ondanks de belastingen en
beperkingen die door koning Kamehameha op de sandalwood-handel werden
gelegd, waren de sandalwood-bossen al snel uitgeput.
De dood van koning Kamehameha in 1819 liet een machtsvacuüm achter. Hawaii werd ondertussen overspoeld door handelaren, missionarissen,
walvisvaarders, plantagehouders en anderen, afkomstig uit met name Amerika
en Europa. In het midden van de 19de eeuw begon de economie op Hawaii te
floreren. Er was zoveel werk dat er arbeiders werden geronseld in China,
Japan, Korea, Filippijnen en later ook uit het Caraïbisch gebied. Het was
het begin van de smeltkroes van culturen die het vandaag de dag nog steeds
is.
Het was koning Kamehameha III (1825-1854), jongste zoon van machtige
koning Kamehameha, die in Hawaï een grondwet en landverdelingswet
invoerde. Een Engelse commandant kwam in verzet tegen deze wetgeving en
bezette het eiland Oahu eigenmachtig namens de Engelse kroon. Koningin
Victoria besloot deze actie te negeren en stuurde admiraal Thomas om de
onafhankelijkheid van Hawaï te herstellen. Gevolg van de landverdelingswet was dat binnen enkele jaren nog slechts 20% van Hawaii's
grondgebied in handen was van de Polynesiërs. De Polynesiërs, nu in de
minderheid, werden geleidelijk aan van hun land verdreven en gedwongen te
leven in krotten rondom de steden en dorpen. In 1874 werd Pearl Harbor, de
grootste beschutte haven in de Pacific, aangewezen als Amerikaanse
marinebasis.
De laatste koning van Hawaï was koning Kalakaua (1874-1891), een echte
wereldreiziger die bezoeken aflegde aan ondermeer Amerika, India, Egypte,
Europa en Zuidoost-Azië. In het centrum van Honolulu liet hij het Iolani
Palace bouwen. De suikerbaronnen van Hawaï kwamen in verzet tegen zijn
geldverspillend gedrag, beperkten de koning in z'n macht en vormden privé
milities. De koning werd in 1891 bij zijn dood opgevolgd door zijn zuster,
koningin Liliuokalani. Al na twee jaar werd zij door de milities, o.l.v.
Stanford Dole, afgezet en werd de Republic of Hawaii uitgeroepen. In 1898
werd Hawaï, vanwege het strategisch belang, door de Verenigde Staten
geannexeerd. Stanford Dole werd de eerste gouverneur van Hawaï.
In de 20e eeuw |
|
De Polynesische bevolking was ondertussen in honderd jaar tijd door
fatale ziekten gedecimeerd van 300.000 tot 50.000 mensen. De Amerikaanse marine bouwde, al snel na de annexatie, Pearl Harbor uit
tot de grootste militaire basis ter wereld. Een neef van gouverneur Dole
kocht in 1922 het eiland Lanai en veranderde dit in de grootste ananas-plantage ter wereld.
Tot 7 december 1941 bleef Hawaï een rustig en
vreedzaam eiland met een gestaag groeiende bevolking en economie. Om 7 uur 55 op 7 december 1941 troffen de eerste Japanse bommen Pearl
Harbor. Binnen enkele minuten zonk het slagschip USS Arizona met 1177 man
aan boord. In totaal werden in de verrassingsaanval achttien grote
marineschepen tot zinken gebracht of zwaar beschadigd, werden 188
vliegtuigen vernietigd en sneuvelden 2325 mensen. Een schok ging door
Amerika, het was het begin van de tweede wereldoorlog in de Pacific. Het
eiland Oahu veranderde in één groot militair kamp. De Japanse bewoners
van Hawaï, die voor de oorlog nog 40% van de bevolking uitmaakten, werden
geïnterneerd op het vaste land van Amerika. Alhoewel Hawaï gedurende de
oorlog geen verdere vijandelijke aanvallen heeft gekend, speelde het een
centrale rol in de Amerikaanse oorlogvoering in de Pacific. Na de oorlog
herstelde zich de rust op Hawaï. De suiker- en ananasindustrie floreerde
als nooit tevoren en ook het toerisme nam in snel tempo in belangrijkheid
toe. In 1959 werd Hawaï de 50ste staat van Verenigde Staten.
Tegenwoordig |
| Hawaï heeft 1,1 miljoen inwoners, waarvan 76% op Oahu leven.
Hawaï is
een smeltkroes van rassen en culturen. Slechts 1% van de bevolking is nog
volledig van Polynesische afkomst. Niettemin zijn veel typisch Hawaiiaanse
gebruiken blijven bestaan, zoals in de taal (aloha, ...), de muziek
(steelguitar), de dans (hula) en de kunst (makaku). Niet alleen worden
deze cultuuruitingen voor de toeristen in stand gehouden, maar veel meer
nog is deze cultuur de trots en identiteit van de inwoners van Hawaï.
Voor meerproduct informatie over Hawaï, ga naar: |
|
Voor meer bestemmings informatie over
Hawaï, ga naar: |
|
Voor reis-aanbiedingen naar Hawaï, ga
naar: |
|
|
|
|
